Czym są wolne rodniki i jak powstają?

Żyjemy w bardzo zanieczyszczonym środowisku, niestety. Jak donoszą dane z 2018 roku w Polsce co roku z powodu smogu umiera 45 tys. osób. Z mapy naszego kraju znika więc miasto wielkości Dębicy. Oczywiście nie jest tak, że wszystkiemu winne są wolne rodniki, ale to właśnie zanieczyszczone powietrze wpływa między innymi na ich za ich nadmiar w organizmie…

Powstawanie wolnych rodników to proces naturalny

Każdy żywy organizm potrzebuje do życia tlenu, w tym oczywiście człowiek. Wydaje się, że oddychanie to tylko proces mechaniczny, wciągasz powietrze do płuc, wydychasz i gotowe…Nie jest tak do końca. Nasz organizm to bardzo skomplikowana maszyneria. Tlen to przede wszystkim proces oddychania komórkowego, który dostarcza komórkom energii niezbędnej do życia. Efektem tego procesu jest również powstanie wolnych rodników.

Wolne rodniki są cząsteczkami, które mają na swojej orbicie niesparowany elektron. Stąd mówimy, że są bardzo reaktywne, bo za wszelką cenę chcą znaleźć brakującą parę. Niszczą wtedy inne cząsteczki znajdujące się w organizmie i nie ma dla nich znaczenia, że jest to białko, tłuszcz, czy DNA.

Wolne rodniki nie zawsze są złe

Problem jak zwykle znajduje się w nadmiarze. Normalnie, czyli w warunkach tzw. homeostazy, gdy w naszym organizmie panuje równowaga, wolne rodniki pozostają pod kontrolą. A ich obecność jest pożądana. Biorą udział w prawidłowym przebiegu reakcji zapalnych i uczestniczą w regulacji procesów odpornościowych. Pomagają zwalczyć nam drobnoustroje i szkodliwe toksyczne substancje, które podstępem dostały się do organizmu. Kłopoty pojawiają się, gdy z jakiegoś powodu jest ich w organizmie za dużo.

Przyczyny nadmiernej ilości wolnych rodników

Pomagasz wolnym rodnikom w niekontrolowanym namnażaniu się, gdy:

  • żyjesz w długotrwałym stresie,
  • oddychasz zanieczyszczonym powietrzem (smog),
  • pijesz alkohol i palisz papierosy,
  • lubisz grillować i opalać się.

Sytuacja, gdy w organizmie jest za dużo wolnych rodników to prosta droga do stresu oksydacyjnego.

Stres oksydacyjny prowadzi do chorób cywilizacyjnych

Obecnie nie mamy już wątpliwości co do tego, że nadmiar wolnych rodników niszczy zdrowie i ma ogromny wpływ na powstawanie chorób:

  • choroby Alzheimera i Parkinsona, demencja,
  • udar, miażdżyca, nadciśnienie,
  • cukrzyca,
  • nowotwory,
  • zmarszczki i przedwczesne starzenie się skóry.

Na ratunek – antyoksydanty

Antyoksydanty (przeciwutleniacze) neutralizują wolne rodniki, ponieważ oddają im swój wolny elektron. Skąd się biorą antyoksydanty? Organizm sam potrafi w niewielkich ilościach je wytwarzać (np. glutation), ale niestety to wszystko jest za mało. Musisz mu pomóc i dostarczyć antyoksydanty wraz z jedzeniem. Znakomitym ich źródłem są warzywa, owoce oraz suplementy diety.