Stres oksydacyjny - jak powstaje i jak go zwalczyć?

Stres oksydacyjny - jak powstaje i jak go zwalczyć?

Stres kojarzy się nam głównie z nadmiernym obciążeniem psychicznym, ale czy wiesz, że nawet gdy jesteś spokojny i rozluźniony to w Twoim organizmie panoszy się inny stres? Równie groźny jak stres psychiczny – stres oksydacyjny.

Pierwszym krokiem na drodze do powstania stresu oksydacyjnego są wolne rodniki

Wolne rodniki powstają podczas naturalnego procesu oddychania komórkowego, w czasie którego wytwarzana jest energia niezbędna do życia. Dlaczego? Jednym z etapów tego procesu jest redukcja cząsteczki tlenu do wody. Jednak cząsteczka tlenu nie zawsze ulega pełnej czteroelektronowej redukcji, czego efektem są cząsteczki zawierające przynajmniej jeden niesparowany elektron – nasze wolne rodniki.

Wolne rodniki są bardzo aktywne, bo za wszelką cenę dążą do sparowania elektronów przez odebranie go innym cząsteczkom. Dlatego mówimy, że są groźne, gdyż potrafią w ten sposób uszkodzić cząsteczkę białka, lipidów, DNA.

Wolne rodniki nie szkodzą, gdy ich ilość jest pod kontrolą

Tak naprawdę są niezbędne do wielu procesów życiowych. Biorą udział w procesach odpornościowych, pomagają usuwać toksyczne substancje i szkodliwe drobnoustroje.

Nadmiar wolnych rodników plus niedobór antyoksydantów powodują stres oksydacyjny.

Stres oksydacyjny wynika ze zbyt dużej ilości wolnych rodników w organizmie. Okazuje się jednak, że mamy wpływ na nadmiar wolnych rodników. Zaczynając od środowiska w jakim przebywamy, na naszym niekoniecznie zdrowym stylu życia kończąc. Oto przyczyny:

  • zanieczyszczone środowisko (smog),
  • nadmierne opalanie się,
  • palenie papierosów i alkohol,
  • przemęczenie i stres,
  • niektóre leki (sterydy, antydepresanty),
  • tłuste i grillowane potrawy, żywność wysoko przetworzona,
  • duży wysiłek fizyczny.

Co powoduje stres oksydacyjny? Uszkodzenie komórek przez wolne rodniki, które ma groźne konsekwencje:

  • choroby układu krążenia (miażdżyca, nadciśnienie),
  • choroby neurodegeneracyjne (choroba Parkinsona, choroba Alzheimera),
  • wzrost ryzyka zachorowania na nowotwory,
  • starzenie się skóry.

W jaki sposób można walczyć ze stresem oksydacyjnym?

Antyoksydanty (przeciwutleniacze) to związki, które potrafią neutralizować wolne rodniki. Sam organizm w niewielkich ilościach potrafi je syntetyzować (np. glutation), ale jest to zdecydowanie za mało. Dlatego bardzo ważne jest, by dostarczać antyoksydanty wraz z dietą w postaci jedzenia lub suplementów diety.

Świat roślin pełen jest antyoksydantów

To w warzywach i owocach znajdują się cenne przeciwutleniacze: witaminy (E,C), beta-karoten (prowitamina A), likopen, luteina, polifenole (resweratrol, kwercetyna, kwas elagowy), składniki mineralne (selen).

Szczególnie polecane są owoce i warzywa o mocnych i intensywnych barwach: zielonej, czerwonej, pomarańczowej, gdyż antyoksydanty występują w barwnikach roślinnych.

Dlatego warto wzbogacić dietę i zadbać o to, by znalazły się w niej:

  • Warzywa: pomidory, papryka, buraki, brokuły, szpinak, jarmuż, czosnek.
  • Owoce: borówki, czerwone porzeczki, truskawki, wiśnie, truskawki, maliny, czerwone winogrona, cytrusy.
  • Antyoksydanty znajdziesz również w zielonej herbacie, olejach roślinnych, przyprawach (oregano, curry, kurkuma) i orzechach.